و گياه باشد ؛ پس اگر در اين صورتها بگيرد ضامن مىشود و برىءالذمّه نمىشود مگر به دادن آنها به حاكم يا به صاحب آن ، و اگر رها كند برىءالذمّه نمىشود . و خر را نيز در صحرا مىتوان گرفت ، چه صبر برتشنگى ندارد . و بعضى از مجتهدين گرفتن آن را نيز منع كرده‌اند . [ 1 ] « 1 » و جايز است برداشتن سگ شكارى و سگ گلّه و سگى كه محافظت باغ و زراعت كند ، و بعد از يك سال از تعريف كردن انتفاع گرفتن از آنها جايز است ، و ضامن است بردارندهء آنها قيمت متعارف آنها را هر گاه صاحب آنها پيدا شود . و اگر طفل يا مجنون حيوانى را بگيرند ولىّ ايشان يك سال تعريف مىكند ، و بعد از آن مخيّر است با غبطه و صرفهء طفل در نگاهداشتن آن حيوان و مالك شدن [ و نفقهء يافت شده لازم است ، و رجوع مىكند برصاحب اگر در برابر آن عوض نباشد چون سوار شدن اسب و شير دادن گوسفند . و حيوان يافت شده امانت است تا يك سال و بعد از آن قصد ملكيّت ميتوان كرد . وبعضىازمجتهدين نيزيك‌سال‌تعريف [ 2 ] را درضالّه شرطنمىدانند « 2 » . وبعضىگفته‌اند : تعريف در گوسفند سه روز است ، آنگاه فروختن و تصدّق كردن به‌قيمت آن « 3 » و ضامن است هر گاه صاحب پيدا شود « 4 » ونفقه دادن او و ضامن بودن قيمت آن . قسم سوم لُقطهء اموال : و آن برداشتن هرمالى است ضايع ، جهت نگاه داشتن از براى صاحب آن .

--> [ 1 ] و اين احوط است . ( تويسركانى ) [ 2 ] قول به تعريف يك سال در ضالّه مطلقاً احوط است . ( تويسركانى ) ( 1 ) شيخ طوسى ، خلاف 3 : 579 . محقّق حلّى ، شرائع 3 : 289 . علّامهء حلّى ، قواعد 2 : 206 . ( 2 ) ابن قطان ، معالم الدين 2 : 467 . و صيمرى در غاية المرام 4 : 151 به علّامه نسبت داده و خود نيز آن را اختيار كرده است . ( 3 ) ابن ادريس ، سرائر 2 : 107 . ( 4 ) ما بين علامت در بعضى از نسخه‌ها نيست .